5.sınıf Madde ve Değişim Ünitesi / Basit Malzemelerle Gazlarda Genleşme
5.sınıf Madde ve Değişim Ünitesi / Basit Malzemelerle Gazlarda Genleşme

5. Sınıf Genleşme ve Büzülme Örnekleri

Genleşme Nedir?

Genleşme, maddelerin ısı alması ya da harcanması sonucu hacimlerinin artması olayıdır. Bu olay sıvı, gaz ve katı maddelerde görülebilir. Sıcaklık arttıkça maddelerin hacmi genişlerken, soğukta ise hacimleri küçülür.

Sıvı Maddelerde Genleşme Örnekleri

Bir sıvı maddenin hacmi, sıcaklığı arttıkça artar. Dolayısıyla birçok sıvı madde, ısınma sonucu genleşir. Örneğin, bir termometredeki cıva sıcaklığı arttıkça yükselir ve hacmi artar. Aynı şekilde, suyun sıcaklığı arttıkça genleşir ve bu sebeple birçok sıcak su depolama tankı, suyun genleşmesini karşılamak için tasarlanmıştır.

Gaz Maddelerde Genleşme Örnekleri

Gazların hacmi, sıcaklığı arttıkça artar. Bu sebeple, bir gazın hacmi, sıcaklık değişikliklerine oldukça duyarlıdır. Örneğin, bir balonun sıcaklığı arttıkça genişler ve hacmi artar. Aynı şekilde, bir hava tankındaki basınçlı hava da sıcaklığın artmasıyla genleşir ve tankın patlamasına sebep olabilir.

Büzülme Nedir?

Büzülme, maddelerin soğuması sonucu hacimlerinin küçülmesi olayıdır. Bu olay sıvı, gaz ve katı maddelerde görülebilir. Soğukta maddelerin hacimleri küçülürken, sıcakta ise hacimleri genişler.

Sıvı Maddelerde Büzülme Örnekleri

Bir sıvı maddenin hacmi, soğukça arttıkça azalır. Dolayısıyla birçok sıvı madde, soğuma sonucu büzülür. Örneğin, bir termometredeki cıva soğudukça düşer ve hacmi azalır. Aynı şekilde, bir soğutucu tankındaki suyun sıcaklığı düştükçe küçülür ve bu sebeple birçok soğutucu tankı, suyun büzülmesini karşılamak için tasarlanmıştır.

Gaz Maddelerde Büzülme Örnekleri

Gazların hacmi, sıcaklığı düştükçe azalır. Bu sebeple, bir gazın hacmi, sıcaklık değişikliklerine oldukça duyarlıdır. Örneğin, bir balonun soğuduğunda küçülür ve hacmi azalır. Aynı şekilde, bir hava tankındaki basınçlı hava da soğudukça küçülür ve tankın basıncı düşer.